‘Cứ làm đi’
Vẫn là thông điệp ‘Cứ làm đi’ mình đã nói nhiều như cái đài rè rồi nhưng hôm nay có chuyện để mổ xẻ kĩ hơn với mọi người xíu.
Thỉnh thoảng mình có những bạn khách học những ngành rất thú vị như một bạn hôm nay với ngành làm gốm. Bạn bảo sau khi tốt nghiệp có thể có nhiều hướng đi khác nhau, có thể làm sản xuất, bán sản phẩm nhưng bạn không thích bán hàng mà thích công việc dạy và truyền cảm hứng cho người khác hơn. Bạn vừa muốn làm việc với con người nhưng cũng lại sợ tiếp xúc với con người nên không biết có theo được hướng đó không. Bạn hỏi khi nào thì biết là dấu hiệu đang gợi ý để mình cần ở lại và vượt qua nỗi sợ, khi nào thì con đường đó không phù hợp với mình.
Mình hỏi một ví dụ cụ thể thì bạn kể về một lần đi bán đồ bạn tự làm. Trước khi đi bạn bảo là sợ nhiều thứ lắm: sợ phải bán hàng, sợ phải nói về sản phẩm của mình, sợ phải tiếp xúc với người khác. Nhưng lúc ngồi làm đồ thì tự nhiên có cảm giác ùa tới là nó không quá khó như mình nghĩ đâu nên hôm diễn ra cũng đỡ sợ hơn, tuy thế thì kết quả lại không bán được gì cả. Việc không bán được gì khiến bạn lăn tăn đây là dấu hiệu của việc không hợp với chuyện bán hàng hay là dấu hiệu của việc nên kiên trì thử lại để vượt qua nỗi sợ. Bạn cũng nói những lý do khác của việc sợ phải bán hàng là phải làm các thứ như marketing, nói về mình, về sản phẩm, v.v.
Đến lúc mình nhìn vào soul essence thì y như rằng có bài học về việc thể hiện bản thân. Con đường của bạn ấy chắc chắn sẽ phải nhúng mình vào tiếp xúc và làm việc với con người (guides bảo ‘con muốn trốn đến bao giờ nữa’) nhưng nó sẽ trigger lên nỗi sợ dám bộc lộ mình dù có là đi bán hàng hay đi dạy học. Có một nút chặn nữa mà mình nghĩ rất nhiều người trong chúng ta cũng bị, đấy là cứ chờ tới khi mọi thứ phải chỉn chu thì mới làm nên khi làm thử mà thấy vài lần đầu bị failed thì dễ nghĩ đây là dấu hiệu bảo mình nên bỏ cuộc đi. Trong khi thực tế lại là bài học của việc bớt bớt bệnh chủ nghĩa hoàn hảo và lo xa quá đi!
Có một ý này làm mình nhớ đến một bài hôm qua vô tình hiện lên feed. Bạn đó kể là đi làm thuê 2 năm ở tiệm hoa để lấy kinh nghiệm mở cửa hàng nhưng tới lúc tự mở ra làm thì sau 3 tháng phải đóng cửa. Một trong những lý do đóng cửa theo bạn ấy nói là thị trường bây giờ không thích những thứ nghệ thuật quá, cứ bình dân thôi thì còn dễ bán, và cái sai của bạn ấy là nghĩ chỉ cần đam mê và tạo ra các sản phẩm nghệ thuật thôi thì sẽ được đón nhận. Mình cũng nghĩ về một cái myth (quan niệm?) mọi người hay truyền đi là phải làm thứ thị trường cần chứ làm vì mỗi đam mê thôi thì không sống được đâu.
Không hiểu sao mình nhìn quan niệm nó như một lý do để tránh né một sự thật khó đối diện hơn là ego sẽ bị vỡ (‘hóa ra mình không giỏi như mình tưởng’ chẳng hạn) và chúng ta sẽ bị thử thách để xem mình kiên trì và quyết tâm với đam mê tới đâu.
Bao giờ cũng dễ ‘đổ tại’ do thị trường không đón nhận mình, do thị hiếu người dùng không đủ cao để hiểu tác phẩm của mình, v.v. hơn là quay về tự hỏi có chỗ nào mình cần thay đổi không nhỉ để người khác có thể dễ chạm tới hơn. Nhiều khi đi thêm chừng một đoạn thì nhận ra thứ mình tưởng đam mê hóa ra lại không mê lắm, tới lúc đó thì đúng là nên dừng lại cắt lỗ. Nhưng nhận ra trong tâm thế ‘Mình đã thử hết cách và đúng là bên trong mình cảm thấy không hợp với điều này’ sẽ khác rất nhiều so với việc bảo rằng do thị trường chưa sẵn sàng nên đam mê của mình không có đất dùng. Lại dễ kéo theo tâm lý bất mãn 'tại sao người tài lại không được trọng dụng' 🥲
Tiếng nói từ nỗi sợ bên trong chúng ta hay vẽ ra nhiều viễn cảnh lo xa rồi lấy lý do để không phải làm lắm. Chẳng có gì đảm bảo rằng khi mình đã lấy hết dũng cảm để take action thì sẽ thành công ngay lần đầu cả, thế nhưng kết quả chỉ bắt đầu được nhìn thấy khi chúng ta dám show up thử lại sau ít nhất một vài lần đầu fail.
(Mà cũng lạ hen, người ta toàn chúc nhau là 'chúc anh thành công' chứ chẳng ai chúc 'chúc anh thất bại trong lần đầu thử nghiệm' mặc dù xác suất thất bại cao hơn nhiều hehe. Chúc thế có khi lại giúp chúng ta bỏ hết xuống áp lực kỳ vọng phải thành công trong mắt người khác, rồi càng relax thì lại càng dễ làm tốt. Đoạn này mình nghĩ vu vơ thêm thôi ^^)