Chữa lành tổn thương về giá trị bản thân | Xây dựng nội lực cho con
Chữa lành tổn thương về giá trị bản thân | Xây dựng nội lực cho con
-
Hôm qua mình có một bạn khách. Trên bề mặt thì cũng vẫn là các vấn đề tổn thương khi còn nhỏ nhưng nhìn sâu cũng lại thấy cách mà linh hồn sắp xếp bài học đôi khi khá extreme. Bạn ấy kể là từ bé tới lớn mẹ bạn ấy dường như không biết bạn ấy là ai. Đi học xa nhà, thỉnh thoảng gọi điện thì mẹ hỏi thăm một câu xong nửa tiếng còn lại mẹ kể về các vấn đề của mẹ. Bạn ấy nói tuy là con nhưng luôn phải là người take care về cảm xúc cho mẹ. ‘Về trí tuệ cảm xúc mẹ em như đứa trẻ 5 tuổi vậy á chị, em cảm nhận mẹ không đủ sức chứa để nghe em hay bất cứ ai chia sẻ. Vậy mà mẹ em lại là bác sĩ ấy.’ Cảm giác không được lắng nghe, không được nhìn thấy, không biết thế nào là tình mẫu tử khiến bạn ấy rất khó mở lòng tin ai và khó bộc lộ cảm xúc. Bạn ấy hỏi guides tại sao linh hồn lại chọn sinh ra trong hoàn cảnh khiến bạn ấy thấy mình bị mắc kẹt, bị nhỏ bé, bất lực tới như vậy.
Guides nói đến hai chủ đề lớn trong cuộc đời lần này của bạn ấy là love & acceptance. Tình yêu và sự chấp nhận. Từ ‘chấp nhận’ dịch sang tiếng Việt nghe hơi thụ động như kiểu phải chấp nhận đầu hàng số phận nhưng thực ra đối với (linh hồn) bạn ấy là bài học về việc tha thứ, giải thoát cho bản thân. Có những cuộc đời bạn ấy đã mất con trong hoàn cảnh không thể làm gì khác được. Nó để lại tổn thương về vai trò làm mẹ của chính bạn ấy, vừa khiến bạn ấy mang theo cảm giác dằn vặt, guilt và shame về việc ‘mình làm chưa đủ’, ‘chưa cố gắng đủ’, ‘đáng lẽ mọi chuyện có thể khác nếu mình cố hơn’. Có vài chi tiết về kết nối linh hồn với mẹ bạn ấy nhưng hơi riêng tư nên mình không kể thêm, nhưng bao trùm là bài học về việc cho phép mình buông tay khỏi nỗi dằn vặt trách móc bản thân, cả với bạn ấy lẫn trong mối quan hệ với mẹ.
Mình kể case này trong một bài viết mà mình đang định nói tới self-worth và xây dựng nội lực cho con dễ khiến mọi người phải nhìn lại tên page xem đây là page về tâm linh hay parenting ha!
Một phần lý do mình viết nhiều bài về parenting vì làm việc với người lớn nhiều, mình nhìn thấy một tổn thương mà gần như ai trong chúng ta cũng sẽ phải đối diện, đó là tổn thương về giá trị bản thân (self-worth). Tổn thương này không phải bỗng dưng phát sinh khi chúng ta trưởng thành mà nó được ủ mầm từ khi còn nhỏ. Khó mà trách được rằng chúng ta không biết cách mở lòng để tin ai yêu ai vì ngay đến cả bản thân mình mà mình còn không biết có nên tin không nữa là!
-
Trẻ từ 7 tuổi bắt đầu hình thành ý thức về bản thân và môi trường xung quanh, do đó rất cần một khung tham chiếu để xây dựng ý niệm về việc mình là ai trong thế giới này, mình có khả năng gì, mình giỏi cái gì. Con mình hay hỏi những câu như: ‘Mẹ có thích tranh này con vẽ không?’; ‘Hồi mẹ bằng tuổi con mẹ có làm được cái này giống con không?’; ‘Bạn A/B/C ở lớp chạy không nhanh bằng con’; ‘Lúc con kể chuyện mà chẳng bạn nào chịu nghe’, v.v.
Khi nghe những câu như thế, một phần nó làm mình nhớ lại ký ức về việc cũng đã từng bị so sánh, bị không được công nhận, không được nhìn thấy, bị nghĩ rằng mình chỉ có giá trị nếu đạt đc điều kiện ABC, v.v. Phần đó rất muốn nói với con rằng con không cần phải để ý tới việc người khác nghĩ gì, con thấy hài lòng với con là đủ rồi v.v. Phần mà đang muốn bù đắp cho những gì chính chúng ta đã từng bị rơi vào bằng cách cố gắng trở thành những-ông-bố-bà-mẹ-tốt.
Nhưng rồi một phần khác trong mình nhận ra con hỏi vậy vì đang cần được định hình giá trị của bản thân. Con muốn được nhìn thấy và được công nhận thông qua lời khen. Con cần cha mẹ khen thật lòng để cảm thấy tốt về bản thân, để con có thể tin rằng mình có giá trị, ngay cả khi không giỏi bằng bạn ABC thì cha mẹ vẫn yêu thương mình vô điều kiện.
Chúng ta thường kiệm lời khen nhưng lại rất dễ chỉ ra những chỗ con làm sai. Nhìn sâu thì cũng vẫn là tổn thương về self-worth rồi chúng ta lại phóng chiếu lên con Hôm trước mình đọc được bài báo gì mà con đi thi được 9,75 điểm, về nhà khoe mẹ thì câu đầu tiên mẹ hỏi là: ‘Sai chỗ nào mà mất 0.25 điểm?’ chứ không nhìn thấy 9.75đ đã là thành quả nỗ lực lớn của con rồi. Hic.
-
Có bài học riêng cho mỗi linh hồn nhưng cao hơn cũng có những bài học chung cho cả một tập thể. Mình càng nhìn, càng nghĩ thì càng thấy thế hệ chúng ta cũng đã lớn lên trong tổn thương không được nhìn thấy, lắng nghe, công nhận, chấp nhận - nhưng cũng chính chúng ta là một thế hệ mang nhiệm vụ ‘chữa lành’ các tổn thương đó bằng tình yêu và sự cảm thông.
Love và Acceptance. Chúng ta chỉ yêu được người khác tới mức độ mình yêu được bản thân mình. Hãy cho phép chúng ta được đặt xuống các áp lực về thành tích phải giỏi phải tốt để trước tiên là giải phóng chính mình, sau rồi là xây dựng một thế hệ tương lai dẻo dai với nội lực tốt. Chứ nếu không bài học về self-worth sẽ còn bị nối tiếp hoài qua các thế hệ...
P.